Single Blog Title

This is a single blog caption

Verslag werkbezoek Raad voor Volksgezondheid en Samenleving

Verslag werkbezoek Leyhoeve

Bart van de Gevel en Ingrid Doorten

31 januari 2017

 

Op een dinsdag in januari 2017 zijn we op bezoek bij De Leyhoeve aan de rand van Tilburg, een woon-zorg faciliteit voor ouderen, of zoals de Leyhoeve het zelf noemt: een woonzorglandschap. Hier wonen ouderen bij elkaar met faciliteiten op het gebied van horeca en zorg. Geïnspireerd op de ervaringen van een van de bouwers met het verpleeghuis, waarbij mensen van elkaar gescheiden werden, kwam de vraag op: “hoe zou ik het voor mijn moeder doen?” Er zijn 200 huurappartementen waar gewoon gewoond kan worden en eventueel zorg kan worden afgenomen en 85 ‘zorgsuites’ voor zwaardere zorg. Dan zijn er vier restaurants, van bruin café tot luxe dining. En een zwembad, een bibliotheek, uitzicht op bos aan de achterkant. De Leyhoeve is een van de vier kartrekkers van radicale zorgvernieuwing.

 

We zijn aan de vroege kant en drinken een koffie in de lounce. Bij binnenkomst valt meteen op dat het in zijn geheel niet lijkt op een verzorgings- of verpleeghuis, het heeft meer weg van een hotel. Niet verwonderlijk als je weet dat een van de oprichters een hotelachtergrond heeft. Het is er rustig. Uitzicht op een pizzeria met lange tafels voor als de kleinkinderen komen. Een belangrijke overweging voor de horeca is ‘hoe zorg je dat de familie aan boord blijft?’ Er is een hotelachtige sfeer waar de samenhang met familie benadrukt wordt. Ook voor het personeel is ‘hoe praat je met familieleden’ een belangrijk aandachtspunt.

 

De gemiddelde leeftijd is 68 jaar en neemt niet toe zoals bij verpleeghuizen, maar neemt juist af aldus de initiatiefnemer. Er zijn een bewonerscommissie (voor het wonen), een cliëntenraad (voor de zorg) en een ‘club van vijf’ voor strategisch advies aan de leiding. Mensen zijn bewoners, de zorg is ondergeschikt. Op onze vraag of de Leyhoeve vooral voor welgestelden is, werd ons uitgelegd dat 1/3 van de woningen is gericht op zorg, 1/3 op sociaal, 1/3 liberaal. Het wonen kost 11 euro per m2, en de appartementen variëren in omvang. Daardoor is het ook mogelijk om met een klein appartement nog net onder de huursubsidiegrens te blijven.

 

Een voordeel is dat partners altijd bij elkaar kunnen wonen, ook zorg en dagbesteding voor mensen met dementie is aanwezig. Er is een ‘open gesloten afdeling’. Van belang is dat mensen in hun ritme kunnen blijven. Samen met een verpleegkundige – die hier coach genoemd wordt – bezoeken we een huiskamer waar mensen onder begeleiding van een ‘huismoeder’ (niet perse een zorgprofessional) samen het middag- en avondeten aan het voorbereiden zijn. Gevuld bladerdeeg met appel voor bij het middageten, een fruitbowl voor bij het avondeten. We mogen even aanschuiven en een praatje maken. We zien meerdere huiskamers die mooi zijn ingericht, van de roze kamer tot de delftsblauwe. En ook de gangen zijn volgens de laatste inzichten aangekleed. Een vorm van kleinschalig of begeleid wonen binnen een groter geheel. Juist de inbedding in dat grotere geheel wordt als een voordeel gezien: zo is het minder kwetsbaar aldus een van de oprichters (vgl. De Herbergier).

 

De coach vertelt enthousiast dat het nog wel erg pionieren is, ze zijn pas een jaar van start. Maar dat vindt zij juist een uitdaging. Zij kwam bij de Leyhoeve na jaren op de IC van het ziekenhuis verderop te hebben gewerkt om zich aan deze nieuwe taak te wijden. Zij is een van de leidinggevenden op drie teams, die overigens flexibel zijn qua samenstelling, ze werken met een vast team en een flexibele schil. Soms zijn er mensen uit de Leyhoeve die samen met de mensen op de zorgafdeling gaan schilderen of muziek maken. Juist omdat het nieuw is allemaal, is het mogelijk de zaken naar eigen inzicht vorm te geven (met inachtneming van de geldende professionele richtlijnen en eisen van IGZ dat wel). In bestaande organisaties is het toch vaak moeilijk af te wijken van hoe het altijd gedaan werd. Het is nog wel lastig om de goede mensen binnen te krijgen. Vanuit de leiding is er daarom veel contact met de opleidingen verpleging en verzorging in de omgeving, en wordt er een eigen opleiding aangeboden.